Wat moet ik doen als ik werkloos raak?

Waar?

Vanuit België:

• Voor VDAB; algemeen contact via het nummer 0800 30 700 (vanuit België) of +32 2 508 3811 (vanuit het buitenland). U kan via de website www.vdab.be kijken welke VDAB voor u van toepassing is, want dit wordt bepaald door uw woonplaats.
• Voor RVA: algemeen contact via het nummer +32 2 515 44 44 of u kunt via de website www.rva.be uw gemeente of postcode invullen en dan wordt de dichtstbijzijnde RVA automatisch weergegeven.

Vanuit Nederland:

• Voor UWV: algemeen contact via het nummer +31 88 898 20 01 (vanuit België) of 088-898 9294 (vanuit Nederland) en bij telefonisch contact uw burgerservicenummer bij de hand houden. Of u kunt via de website www.uvw.nl/werkloos terecht voor verdere informatie.

Wat?

In België bestaan drie types werkloosheid; volledige, gedeeltelijke en tijdelijke werkloosheid.

• Volledig werkloos: omdat elke contractuele band met een werkgever wegvalt, controleer dan of u in Nederland recht hebt op een uitkering.
• Gedeeltelijk werkloos: controleer of u recht hebt op een uitkering uit België als er uren bij de Belgische werkgever wegvallen
• Tijdelijk werkloos: controleer of u de nodige documenten van uw werkgever hebt ontvangen om een werkloosheidsvergoeding uit België te ontvangen

Tip: Of u recht hebt op een werkloosheidsuitkering, als u  zelf ontslag neemt, hangt af van verschillende factoren.

Als u zelf weg wilt bij de werkgever moet u goed uitkijken wat u doet. Als u het op de verkeerde manier aanpakt, kunt u uw recht op een Werkloosheidswetuitkering (WW-uitkering) verliezen. Zelf ontslag nemen is eigenlijk nooit verstandig. Behalve als u al een nieuwe baan hebt of als u tijdelijk wilt stoppen met werken om bijvoorbeeld voor de kinderen te zorgen. In alle andere gevallen is zelf ontslag nemen eigenlijk geen optie. Als u zelf ontslag neemt, dan kiest u er heel duidelijk zelf voor en bent u dus ‘verwijtbaar werkloos’ volgens het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Dit betekent dat u uw recht op WW-uitkering verliest.

Er zijn een aantal uitzonderingen, waarbij UWV wel een WW-uitkering betaalt nadat u ontslag hebt genomen:

• De reistijd van en naar het werk is meer dan drie uur geworden, omdat u met uw partner naar een andere woonplaats moest verhuizen. Dit kan bijvoorbeeld wanneer het bedrijf van uw partner verhuist of uw partner moet verhuizen door een reorganisatie.
• U bent ziek geworden door problemen op het werk, bijvoorbeeld omdat u op de werkvloer wordt gepest, omdat de werkdruk te hoog is of omdat de werkgever maar blijft dreigen met ontslag.
• U moet onder erg uitzonderlijke omstandigheden werken en de werkgever wil die toestand niet verbeteren.

Hoe?

Volledige werkloosheid: Als u volledig werkloos bent, dan werkt u dus niet meer als Nederlandse grensarbeider. In de volgende stap wordt uitgelegd wat u dan moet ondernemen.

• STAP1: U moet een U1/E-301 formulier aanvragen bij de Rijksdienst voor arbeidsvoorzieningen. (RVA). Het U1/ E-301 formulier moet u afgeven aan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Dat zal vaststellen of u aanspraak hebt op een Nederlandse werkloosheidsuitkering, conform de Nederlandse wetgeving. (WW- uitkering).
• U moet bij de Belgische verzekeringsinstelling (mutualiteit) uw aansluiting opzeggen met een E-108 formulier.

Gedeeltelijke werkloosheid: U werkt nog gedeeltelijk als Nederlandse grensarbeider in België en u kunt een Belgische werkloosheidsuitkering aanvragen als u aan de voorwaarden voldoet. Volg deze stappen:

• STAP1: U schrijft u in als werkzoekende op de Vlaamse dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB).
• STAP2: U vraagt uw Belgische werkloosheidsuitkering persoonlijk bij een van de erkende vakbonden ( ACV, ABVV en ACLVB) aan. U moet een ontslagbewijs van de werkgever inleveren en zij sturen de aanvraag door naar de Rijksdienst voor Arbeidsvoorzieningen (RVA) die dan uw uitkering beoordeelt.

Tijdelijke werkloosheid: U bent nog steeds verbonden door een arbeidsovereenkomst met uw Belgische werkgever maar om een bepaald aantal erkende redenen ( economisch, technisch, …) kan u niet werken en hebt u recht op een werkloosheidsuitkering van de RVA.

• Download de EC32-app (niet EC3!) vanaf de eerste maand dat je tijdelijk werkloos wordt gesteld. Je kunt dit downloaden tot ten laatste einde van de volgende maand van je eerste werkloosheidsdag. Je hebt je DIGID nodig om je in te loggen. De werkgever zal de overige stukken digitaal bezorgen aan de uitbetalingsinstelling.
• Vergeet ook niet je werkloosheidsdossier op te starten bij je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas voor Werklozen).

Begrippen

• Volledig werkloos: U bent volledig werkloos, als u door het gebrek aan enige contractuele arbeidsverhouding geen enkele band meer hebt met België. Bijvoorbeeld omdat uw arbeidsovereenkomst met een werkgever in België is beëindigd of is afgelopen.
• Gedeeltelijk werkloos: Hebt u wel nog een contractuele arbeidsverhouding? Dan bent u nog altijd verbonden via een contract met uw werkgever. Dan is er sprake van gedeeltelijke werkloosheid. U hebt bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst met een werkgever in België en uw werkgever ontslaat u gedeeltelijk. Of u hebt arbeidsovereenkomsten met twee verschillende werkgevers in België en een van de contracten van de twee werkgevers loopt op zijn einde.
• Tijdelijk werkloos: Een Belgische werkgever kan zijn werknemers tijdelijk werkloos stellen wegens economische redenen, slecht weer, technische stoornis, overmacht, medische redenen, collectieve sluiting, staking, lock out, ea. Hij dient u hiervoor de nodige documenten op voorhand te bezorgen. Contacteer steeds uw uitbetalingsinstelling of vakbond.
• Vlaamse dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB): een Vlaamse overheidsdienst die vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samenbrengt. Ze heeft de taak om voor werkzoekenden te bemiddelen en ze te begeleidden naar werk. VDAB is de plaats waar u zich als werkloze moet inschrijven om in orde te blijven met alle administratieve regelingen.
• Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA): een Belgische federale openbare instelling die voornamelijk waakt over het recht op werkloosheidsverzekering in België. Zij bepalen welke soort uitkering van toepassing is bij de Belgische grensarbeiders.
• Werkloosheidswet (WW-uitkering): geldt wanneer u werkloos wordt, omdat uw werk stopt of uw werkgever u ontslaat, waardoor u niet tijdig een nieuwe job vindt. Dan kunt u onder bepaalde voorwaarden een WW- uitkering aanvragen bij UWV. Zij bepalen of u daar al dan niet voor in aanmerking komt. Ze hebben de salarisgegevens nodig om deze beslissing te kunnen nemen.
• E103/U1 formulier: geeft een overzicht van de verzekerde periodes die meetellen voor de berekening van uw werkloosheidsuitkering.
• E-108 formulier: kennisgeving van schorsing of intrekking van het recht op verstrekkingen van de ziekte- en moederschapsverzekering. Dit doet uw Nederlandse zorgverzekeraar.

Waarop heb ik recht, als ik ontslagen word?

In België bestaan er 3 types van werkloosheid:

1. Tijdelijke werkloosheid:

U bent nog steeds verbonden door een arbeidsovereenkomst met uw Belgische werkgever maar om een erkende reden (economisch, technisch, slecht weer,…) kan u tijdelijk niet werken. U vraagt tijdelijke werkloosheid aan bij een erkende uitbetalingsinstelling (ABVV, ACV, ACLVB, HVW).

2. Gedeeltelijke werkloosheid:

U werkt nog steeds als grensarbeider in België maar u bent ontslagen voor een aantal uren. U vraagt een aanvullende werkloosheidsuitkering aan bij een erkende uitbetalingsinstelling (ABVV, ACV, ACLVB, HVW). U dient zich ook in te schrijven bij VDAB.

3. Volledige werkloosheid:

Als u stopt met werken in België (ontslag gekregen, einde contract,..) dan bent u geen grensarbeider meer. U dient dan na te kijken of u recht heeft op een werkloosheidsuitkering in Nederland. De werkloosheidsuitkering aanvragen doet u op ‘Mijn UWV’. U logt in met uw DigiD. U kan deze uitkering aanvragen vanaf 1 week voor de eerste dag dat u werkloos wordt en uiterlijk 1 week na de laatste werkdag. Om uw Belgische tewerkstelling te bewijzen heeft u een U1-formulier nodig dat u zelf kan aanvragen bij RVA in België of u vraagt aan UWV om dit op te vragen.

Opgelet: Omdat u geen grensarbeider meer bent moet u uw aansluiting bij uw Belgisch ziekenfonds opzeggen en u terug aansluiten bij een Nederlandse zorgverzekering.

Waar?

RVA: algemeen contact via het nummer +32 2 515 44 44 of u kunt via de website www.rva.be, uw gemeente of postcode invullen en dan wordt de dichtstbijzijnde RVA automatisch weergegeven.

Bij uw vakbond.

Wat?

Begrippen

• Outplacementbegeleiding: een begeleiding die bij uw ontslag aangeboden wordt door een gespecialiseerde dienstverlener.
• Opzeggingsvergoeding: oorspronkelijk bedoeld als een sanctie voor de werkgever of voor de werknemer die de arbeidsovereenkomst beëindigt zonder een (toereikende) opzegtermijn in acht te nemen. Nu is de beëindiging van de arbeidsovereenkomst met een opzegvergoeding in de praktijk een volwaardige wijze van beëindiging.
• Opzeggingstermijn: De opzegtermijn is de termijn die zowel door de werkgever als door de werknemer in acht moet worden genomen om de arbeidsovereenkomst te kunnen beëindigen.
• Contract van bepaalde duur: In de arbeidsovereenkomst is vastgesteld wanneer ze afloopt. Als werknemer met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd bent u dus voor een van te voren afgesproken periode in dienst. Deze periode kan bijvoorbeeld een half jaar zijn, maar kan ook afhankelijk zijn van het herstel van een zieke werknemer, de terugkomst van een werkneemster met zwangerschapsverlof of de afronding van een bepaalde klus. Het gaat erom dat het einde van de arbeidsovereenkomst objectief bepaalbaar is. Het verschil met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd (een vast arbeidscontract) is dat daarmee de arbeidsovereenkomst in beginsel pas eindigt door opzegging of ontbinding van de arbeidsovereenkomst.
• Contract van onbepaalde duur: is niet beperkt in tijd. Dit soort arbeidsovereenkomst is de algemene regel. Als de werkgever en de werknemer niets voorzien hebben over de duur van de overeenkomst, wordt deze automatisch beschouwd als een overeenkomst voor onbepaalde tijd. Voor deze arbeidsovereenkomst zijn er geen verplichte formaliteiten. Ze kunnen zelfs mondeling afgesloten worden, maar het is toch beter ze schriftelijk vast te leggen.